ul.Tytoniowa 2/6

1928-1929 r.

Aleksander Bojemski

PAŃSTWOWA WYTWÓRNIA PAPIEROSÓW W RADOMIU

Państwowa Wytwórnia Papierosów w Radomiu powstała w 1922 r., w budynku zaadaptowanym po rosyjskim monopolu spirytusowym przy ul. Nowy Świat 5. Podlegała Polskiemu Monopolowi Tytoniowemu w Warszawie. Środki finansowe na utworzenie zakładu pochodziły z tzw. pożyczki tytoniowej, przyznanej po wejściu w życie ustawy o Państwowym Monopolu Tytoniowym. 

W związku ze zwiększeniem limitów produkcji podjęto decyzję o budowie nowego zakładu fabryczno-magazynowego przy ul. Marywilskiej. Projekt sporządził znakomity architekt Stefan Szyller. Pierwszy projekt budynku fabryczno-magazynowego wraz z ogrodzeniem był gotowy w styczniu 1928 r., drugi – nieco zmieniony – 21 lipca tegoż roku. Budowa trwała od 1928 do 1929 r. 

W okresie okupacji niemieckiej zakład został przejęty przez Generalną Dyrekcje Monopoli Generalnego Gubernatorstwa (Generaldirektion der Monopole im GG) i nadal funkcjonował wówczas jako Fabryka Tytoniowa w Radomiu (Tabakwerk Radom). Okupacja niemiecka nie spowodowała uszczerbku w mieniu fabryki. W latach powojennych budynek był sukcesywnie przekształcany. 

Zamurowano część okien, a wolne przestrzenie w obrębie pierwotnego założenia były stopniowo zabudowywane. Zniknęła również ceglano-żelbetowa elewacja przykryta pod warstwą styropianu i tynku. W 1951 r. zakład otrzymał nazwę Radomska Wytwórnia Papierosów, a następnie Radomska Fabryka Papierosów. 

W 1964 r. połączono ją z Jędrzejowską Wytwórnią Tytoniu Przemysłowego, w jedno przedsiębiorstwo pod nazwą Zakłady Przemysłu Tytoniowego. W 1994 r. zakład został przeobrażony w Jednoosobową Spółkę Skarbu Państwa, która po przekształceniach własnościowych zmieniła nazwę na Altadis Polska S.A.

 

Budynek usytuowany jest w głębi działki przy ul. Tytoniowej 2/6, (dawniej Marywilskiej). Został wzniesiony na planie litery E, z długim skrzydłem tylnym oraz trzema prostopadłymi skrzydłami frontowymi. Bryła budynku monumentalna, czterokondygnacyjna, dach dwuspadowy, płaski. Pierwotnie elewacje budynku były nietynkowane z widocznym szkieletem żelbetowej konstrukcji, wypełnionej murem ceglanym oraz dużymi regularnymi przeszkleniami okien. 

Ściany szczytowe zwieńczono potrójnymi szczytami. W szczycie skrzydła środkowego na osi wejścia głównego znajdował się napis /POLSKI MONOPOL TYTONIOWY/ oraz godło państwowe, które władza ludowa pozbawiła korony. Zachowany w oryginale orzeł znajduje się w szczycie skrzydła tylnego. 

Od frontu znajdowało się sześć bram, od tyłu dziewięć. W środkowym skrzydle budynku zwraca uwagę oryginalnie zachowana główna klatka schodowa z żeliwną balustradą i ceramiczną marywilska posadzką.

Droga_mleczna_logo-02